الشيخ أبو الفتوح الرازي
6
روض الجنان وروح الجنان في تفسير القرآن ( فارسي )
أمّت سجاح و والاها مسيلمة كذّابة في بنى الدّنيا و كذّاب و جماعتى از بنو كنده مرتد شدند و أشعث » قيس را رئيس خود كردند و بنو بكر بن الوائل ( 2 ) مرتد شدند به زمين بحرين و حطم ( 3 ) بن زيد را رئيس خود كردند و خداى تعالى همه را مقهور كرد در روزگار عمر ( 4 ) جبلة بن أيهم ( 5 ) الغسّانى مرتد شد و اصحابش ، و اخبار ايشان در تواريخ مشهور است و اين جايگاه بيش ازين احتمال نكند و عمّار ( 6 ) ياسر گفت و حذيفة بن اليمان و عبد اللَّه عبّاس - رضى اللَّه عنهم - و باقر و صادق - عليهما السّلام ( 7 ) - گفتند : كه آيه در اهل بصره آمد . و ارتداد افتعال باشد من الرّدّ و هو ( 8 ) مطاوع ردّ باشد ، يقال : رددته فارتدّ ، باز گردانيدم او را بازگشت ( 9 ) . و در شرع عبارت باشد از رجوع از اسلام با كفر ، و حكم ايشان طرفى گفته شده است . * ( فَسَوْفَ يَأْتِي اللَّه بِقَوْمٍ ) * ( 10 ) ، حسن بصرى و قتاده گفتند : مراد ابو بكر است و اصحاب او ( 11 ) با آن جماعت مرتدّان كارزار كردند . سدّي گفت : مراد انصاريانند ( 12 ) . مجاهد گفت : مراد اهل يمناند . و آنان كه كارزار كردند [ با اسود ] ( 13 ) چنان كه قصّهء ايشان برفت و قومى ديگر گفتند : در قوم ابو موسى اشعرى آمد كه ايشان در عهد عمر خطَّاب ( 14 ) بيامدند و ايشان را در اسلام اثرى بود و آنچه در اخبار ما آمد و از صحابه و ائمّه روايت كردند كه : آيت در امير المؤمنين على - عليه السّلام - آمد و قتال او با اهل بصره و اهل شام آمد ، و اين روايت عمّار ياسر است و حذيفة بن اليمان و عبد اللَّه عبّاس و باقر و صادق - عليهما السّلام .
--> ( 1 ) . مر بن . ( 2 ) . مج ، وز ، مت ، لت ، مر : وائل . ( 3 ) . لت ، مر : حطيم . ( 4 ) . اساس ، مج ، وز ، مت ، آن ، رضى اللَّه عنه ، آج ، لب ، لت خطاب . ( 5 ) . مج ، وز : اسهم . ( 6 ) . مج ، وز ، مت بن . ( 7 ) . آج ، لب : عليهم السلام . ( 8 ) . مج ، وز ، مت ، لت ، مر : او . ( 9 ) . مر : بازگشتى . ( 10 ) . سورة المائدة ( 5 ) آيهء 54 . ( 11 ) . مج ، وز ، مت ، آج ، لب ، بم ، لت ، آن ، مر كه . ( 12 ) . مر : انصار باشد . ( 13 ) . اساس : ندارد ، با توجه به مج و ديگر نسخه بدلها افزوده شد . ( 14 ) . اساس رضى اللَّه عنه .